श्री ब्रह्मपुराण
सारांश: अठरा पुराणांत भारतीय संस्कृती आणि धर्मतत्त्वांचे सामान्य जनांसाठी विद्वान महर्षीनी संकलन केले आहे. नीती सदाचार आणि सत्चरित्र यांचे शिक्षण देणारे आसेतू हिमाचल शिक्षक म्हणजे ही पुराणे होत.
पुराणां सर्वशास्त्राणां प्रथमं ब्रह्मणा स्मृतम्।
उत्तमं सर्वलोकानां सर्वं ज्ञानोपपादकम्॥
म्हणजे ब्रह्मदेवाने समस्त शास्त्रांची प्रथम पुराणे अवलोकिली; कारण जगात सर्वश्रेष्ठ ज्ञान देणारी पुराणे हीच होत. ही पुराणे मुळात ब्रह्मदेवाने निर्माण केली असे म्हणतात आणि व्यासांनी त्यांना ग्रंथरूप दिले. श्रीब्रह्म पुराणातील ज्ञान, म्हणजे भारतीय प्राचीन विद्यांचा हा विश्वकोश होय. यात नैमिषारण्याचे वर्णन, भरतवर्षाचे वर्णन इत्यादी वर्णन असून विशेष म्हणजे कपोततीर्थ, अग्नीतीर्थ, ऋणप्रमोचनतीर्थ, शेषतीर्थ अशा अनेक तीर्थांचे वर्णन व माहात्म्य सांगितले आहे.
संपादक: दत्ता कुलकर्णी
संदर्भ क्रमांक: ११६५
